Och Klarendal (een gedicht)

Voorheen

Och Klarendal, och Klarendal,
wat waren toch je marges smal!!
Wat moest je 't vaak ontgelden,
als slagveld en als krottenwijk,
als Arnhems afvalplaats, gelijk
kronieken en verslagen melden.

Eeuwenlang en eeuwenoud
bestond het Klarendalse woud,
zo puur als de natuur het schiep.
Het was een zuiver oerbos dat
vanaf de muren van de stad
tot aan de Mussenberg liep.

Tot 1505.. in houthakstijl
ging plots dit oerwoud voor de bijl
toen men om Arnhem het beleg sloeg,
op last van Philips de Schone.
Die wou in Arnhem tronen,
en niemand die hem wegjoeg.

Drie eeuwen lang na deze daad
bleef Klarendal in woeste staat.
Hier wat struiken, daar een weide,
wat aanplant van een keuterboer
en dikwijls rovers op de loer
het zandpad langs dat noordwaarts
leidde.

Klarendal werd afvalbak
toen Arnhem uit zijn muren brak
en voor zijn mest een vaalt moest vinden.
De Hommelseweg koos men als plek
daarheen reed kar na kar met drek.
De lijken groef men onder de linden.

Na 1840 start de bouw
van rijen hutjes krap en nauw
en met een vliering bovenin
(25 kubieke meter,
het was elders niet veel beter)
voor arbeiders met hun gezin.

Kon Arnhem met zijn singels pronken,
Klarendal heeft steeds gestonken:
geen riolering, geen privaat.
Bewoners van de krotten
smeten d'inhoud van hun potten
in de goot of op de straat.

Er kwamen vragen in de raad
omtrent dezelfs droeve staat:
of een saneringsplan bestond?
En of men ernst maakte met
de Woning- en Gezondheidswet?
Ja, komt er nog iets van de grond?

Een heel mooi Arnhem zijn we rijk
... een lelijk Arnhem tegelijk!
zo spoog een raadslid eens zijn gal.
Mooi Arnhem stikt van herenhuizen
en lelijk Arnhem van de luizen ....
loopt gij maar eens door Klarendal!!

Het onderscheid van arm en rijk
was lang te ruiken in de wijk
voor door 't stelsel open goten,
wat wel eens overstroming gaf;
de ratten kwamen erop af
... ziekten zijn niet uitgebeleven.
Pas laat, in 1907,
werd tot rioolaanleg besloten.

Door stijgend BNP betaalbaar
werd volkswoningbouw pas haalbaar
niet lang na Wereldoorlog I.
Goedkope goede huizenbouw
kwam ook in Klarendal al gauw
en krot na krot verdween.

Ze hoefden niet meer aan te dringen
de woningbouwverenigingen
als Volkshuisvesting, Openbaar Belang,
Patrimonium, St. Eusebius.
Maar woningbouw kwam aldus
ook elders in de stad op gang.

En thans...

Niet langer zijn de marges smal
(maar ook niet ruim) in Klarendal.
Het is -nu 3/4 eeuw nadien-
niet langer Arnhems achterbuurt.
Naast oudbouw die de tijd verduurt,
valt ook veel ouds vernieuwd te zien.

Wandel maar vanaf het spoor
de Klarendalseweg eens door,
omhoog omgeving Onder de Linden,
dan richting Roosendaalsestraat,
het KAB dat openstaat
voor les en leut en pret en praat,
... wil je het bijzonder vinden.

Het klapstuk waar de wijk mee scoort:
ze bracht een burgemeester voort.
Geboren is er menig topman.
Een molen wiekt in alle luister,
een olympisch bokser huist er
waar geen ander tegen op kan.

Een volksbuurt met nieuwe kanten,
Ernhemmers naast immigranten
hetgeen de nieuwe tijd ontsluit.
Problemen: neem de overlast
van hen die niet zijn aangepast
en ook van junkies met hun gespuit.

Klarendal als noaberskring
waar mensen in vereniging
vrijwilligig of professioneel
(Wijk- en Dienstencentrum/ Seinpost)
met inzet, wat geen centje pijn kost,
van alles doen en voor zo veel.


P.D.

Zowel de dichter als de herkomst zijn onbekend. Wie meer weet, mag een mailtje sturen aan info@historischklarendal.nl